Boshqa kursga o'tish ▾
Dars 1. Katta sinfda ehtiyojlarni tez aniqlash
Maqsad. 30-40 o'quvchili sinfda besh daqiqalik diagnostik topshiriq o'tkazish, javoblarni uchta moslashuvchan to'plamga ajratish va har bir to'plam uchun bitta keyingi qadamni rejalash.
35 o'quvchili sinfda doim bir-biridan juda uzoq nuqtadagi o'quvchilar bo'ladi va har biri haqida uzun suhbat bilan bilib olishga vaqtingiz yetmaydi. Bu dars oddiy darsga mos vositani beradi: bitta yaxshi savol, besh daqiqa, uchta to'plam. U ertaga nimani va kimga o'rgatish kerakligini faqat qog'oz yordamida ko'rsatadi. Har hafta qo'llansa, u o'quvchilarni bitta yomon test yoki bitta zaif kun bilan baholanishdan ham asraydi.
Asosiy g'oyalar
35 ta dars emas, boshqacha keyingi qadam
- 35 o'quvchili sinfda 35 ta dars rejalab bo'lmaydi. Keng ko'lamli shaxsiylashtirish bir maqsadga olib boradigan ikki-uchta yo'l demakdir, har biri o'quvchilar guruhiga keyin nima kerakligiga moslangan.
- Ehtiyoj mavzu va kunga tegishli, o'quvchiga emas. Bir bola kasrlarda yordamga, o'qishda esa murakkabroq topshiriqqa muhtoj bo'lishi mumkin. Differensiatsiya asoslari 5.6 va 8.6 kurslarida; bu yerda ularni tez va takrorlanadigan qilamiz.
Besh daqiqalik diagnostika
- Keyingi qadamlar bog'liq bo'lgan bitta g'oyani tanlang va u haqida bir-ikkita savol bering. Yaxshi savolning noto'g'ri javoblari har biri boshqa xato tasavvurni ko'rsatadi.
- Har bir o'quvchi bir vaqtda javob beradi: qog'oz parchasida, mini-kartada (A dan D gacha) yoki doskachada. 35 ta qog'ozni tez ko'rib saralash taxminan to'rt daqiqa oladi.
- Qisqa sabab so'rang ('chunki...'). Faqat javob tasodifan topilgan javobni va noto'g'ri qoidaga tayangan to'g'ri javobni yashiradi.
Uchta to'plam, har biriga bir qator
- SHAKLLANGAN (to'g'ri va tushuntirilgan), DEYARLI (to'g'ri g'oya, lekin xato yoki sababsiz) va HALI YO'Q (xato tasavvur yoki bo'sh) bo'yicha saralang. Faqat bahoga emas, xatoning ko'rinishiga qarang.
- Har bir to'plam uchun bir qator yozing: nechta o'quvchi, eng ko'p uchraydigan xato va keyingi qadam. Shu bir qatorli xulosa keyingi dars uchun butun rejangiz.
Guruhlarni moslashuvchan va adolatli saqlang
- Har diagnostikadan keyin qayta guruhlang. Agar bir xil o'quvchilar doim eng quyi to'plamda bo'lsa, savolingizni tekshiring: til yoki o'qish yuki ularning bilganini yashirayotgan bo'lishi mumkin.
- Yo'llarga 1, 2, 3-yo'l yoki ranglar kabi neytral nomlar bering va o'quvchilarga o'tishga ruxsat bering. Saralash varaqini raqam yoki bosh harflar bilan o'z papkangizda saqlang; u devorga osish uchun emas.
Savoldan keyingi qadamgacha
Nega bitta yaxshi savol uzun testdan yaxshi
Uzun test asosan baho beradi. Qisqa diagnostik savol esa o'quvchi nega xato qilganini ko'rsatadi. Uning kuchi noto'g'ri javoblarda: har bir noto'g'ri variantni ma'lum g'oyaga ega o'quvchilar tanlashi kerak, masalan 'pastki son qancha katta bo'lsa, kasr shuncha katta' yoki 'og'ir narsalar tezroq tushadi'. O'quvchi qaysi variantni tanlaganini ko'rib, bir qator sababni o'qisangiz, o'zgartirish kerak bo'lgan g'oyani nomlay olasiz.
Savolni ehtiyotkorlik bilan tanlang. U ertangi dars bog'liq bo'lgan bitta g'oyani tekshirishi, bir-ikki daqiqada javob berilishi va til bilimni yashirmasligi uchun og'ir o'qishdan qochishi kerak. Savolni avval hamkasbda sinab ko'ring: agar barcha noto'g'ri javoblar bema'ni ko'rinsa, savol hech narsani aniqlamaydi.
To'plamlarni o'qitish mumkin bo'lgan rejaga aylantirish
Uchta to'plam har biri boshqa harakatga olib kelsagina foydali. Shakllanganlarga o'sha g'oyaning qiyinroq qo'llanilishi, deyarlilarga qoidani mazmunli qiladigan sabab yoki rasm, hali yo'qlarga esa sizning o'zingiz, oddiy materiallar va bir necha savol bilan kerak. 40 daqiqalik darsda real shakl: qisqa umumiy boshlanish, yo'llarda 25 daqiqa ish va oxirida hamma yana bir xil savolga duch keladigan 10 daqiqa.
Saralashni yopiq va qisqa muddatli tuting. Varaqda ism emas, raqam yozing va to'plamlarni bir mavzudagi bir kunning surati deb biling. Kelasi hafta o'sha o'quvchi boshqa to'plamda bo'lishi mumkin, o'qitganingizdan keyin esa to'plamlar yana boshqacha bo'ladi.
Sinfdan misollar
4-sinfdagi Navro'z matni
Vaziyat. Buxorodagi Malika 34 o'quvchiga Navro'z haqida qisqa matn o'qib beradi va to'rtta variant bilan so'raydi: 'Qaysi gap matn asosan nima haqida ekanini aytadi?' Doskaga 'chunki' so'zini yozib qo'yadi. To'rt daqiqada u 17, 10 va 7 kishilik to'plamlar hosil qiladi. Yettitasi sumalak haqidagi tafsilotni tanlagan. U shu yettitasi bilan barmog'ini matnda yurgizib ishlaydi, qolganlar esa juftlikda ishlaydi.
Xulosa. Odatiy xatoni (tafsilotni tanlash) nomlaydigan noto'g'ri variant ballni o'qitish qaroriga aylantiradi.
7-sinfda tushayotgan jismlar
Vaziyat. Toshkentdagi Aziz 38 o'quvchidan og'ir va yengil to'p birga tashlanganda qaysi biri avval tushishini tanlashni va bitta sabab keltirishni so'raydi. Taxminan uchdan biri og'ir to'pni tanlaydi. Uni tuzatish o'rniga u og'ir va yengil daftarni tashlashni, so'ng bir varaqni to'pga aylantirishni rejalaydi va tushuntirishdan oldin o'quvchilarga juftlikda yana bashorat qildiradi.
Xulosa. Diagnostika xato tasavvurni ko'rsatadi; yaxshi keyingi qadam o'quvchilarga to'g'ri javobni eshittirish emas, o'zlari sinab ko'rishga imkon beradi.
9-sinfdagi sekin o'quvchi
Vaziyat. Samarqandda Dilnoza uch qatorli tarix savoli beradi. Bir o'g'il bola uni bo'sh qoldiradi va u bolaning uch marta 'hali yo'q' to'plamida bo'lganini payqaydi. U o'sha savolni koridorda ovoz chiqarib so'raydi va bola sabab bilan to'g'ri javob beradi. Ertasi kuni u yozma savollarni qisqartiradi va hamma uchun asosiy so'zlarning tagiga chizadi.
Xulosa. Agar bir xil o'quvchilar doim eng quyi to'plamga tushsa, o'quvchini baholashdan oldin savolning til yukini tekshiring.
Keng tarqalgan xatolar
- Faqat eslashni tekshiradigan savol berish, shunda noto'g'ri javoblar xato tasavvur haqida hech narsa ko'rsatmaydi.
- Guruhlarni doimiy va ko'rinadigan qilish, shunda o'quvchilar butun chorak yorliq yopishtirilganini his qiladi.
- Faqat javobga qarab saralab sabab qatorini e'tiborsiz qoldirish, shunda tasodifiy topish va qoidaga ergashish tushunish sifatida o'tib ketadi.
- Diagnostik qog'ozlarni yig'ib, hech qachon foydalanmaslik, shunda o'quvchilar savolga jiddiy qaramay qo'yadi.
Javoblarni saralang va keyingi darsni rejalang
- Faoliyat to'plamini oching: 6-sinf kasrlar savoliga o'quvchilarning 12 ta namunaviy javobi. Uchtalikda ularni SHAKLLANGAN, DEYARLI va HALI YO'Q ga ajrating va har bir HALI YO'Q javob ortidagi xatoni nomlang (15 daq).
- Butun guruh (10 daq): saralashlarni solishtiring. Qayerda kelishmadingiz va nega? Keyingi 40 daqiqalik darsda har bir to'plamga nima kerakligini kelishing.
- Juftlikda (20 daq): kelasi hafta o'tadigan haqiqiy mavzuni tanlang. Qisqa sabab qatori bilan bitta diagnostik savol yozing, to'g'ri javob qanday ko'rinishini ayting va uchta to'plam rejalagichini to'ldiring.
- Ikkinchi qisqa faoliyat (15 daq): boshqa juftlik bilan savollarni almashing. Unga xato tasavvurga ega o'quvchi sifatida javob bering. Noto'g'ri javobingiz xato tasavvurni aniq ko'rsatyaptimi? Savolni birga yaxshilang.
- Yolg'iz (10 daq): To'plamdagi maktabdagi topshiriqni va diagnostikani o'tkazadigan dars sanasini yozing.
Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.
Muhokama uchun savollar
- Qaysi o'quvchi javoblarini joylashtirish eng qiyin bo'ldi va bu savol haqida sizga nimani o'rgatdi?
- 35 o'quvchili haqiqiy 40 daqiqalik darsda HALI YO'Q to'plami uchun nima qilardingiz va bu sizdan necha daqiqa talab qiladi?
- O'quvchi qanday qilib har safar bir xil to'plamda qolib ketishi mumkin va buni qanday oldini olasiz?
Fikr yuriting
- Qaysi mavzularingizda tajribangizdan uchta to'plam qanday ko'rinishda bo'lishini allaqachon bilasiz?
- Hozir sinfning yarmi tushunmaganida nima qilasiz? Nimani o'zgartirardingiz?
- Qaysi o'quvchilar savol tilidan ko'ra bilganini yashirishi mumkin?
Ertaga sinab ko'ring
- Uchta noto'g'ri varianti har biri boshqa xato tasavvurni ko'rsatadigan bitta diagnostik savol yozing va uni hamkasbda sinab ko'ring.
- Uni keyingi darsingizda o'tkazing, qog'ozlarni besh daqiqadan kamda uchta to'plamga ajrating va har to'plamga bir qator yozing.
- Keyingi dars oxirida shu savolni yana bering va nechta o'quvchi to'plamini o'zgartirganini yozib qo'ying.
Qo'shimcha o'qish va havolalar
Bitta yaxshi savol bering, javoblarni uchta to'plamga ajrating, har birida xatoni nomlang va har bir to'plamga bitta keyingi qadam bering. Keyingi safar qayta guruhlang.