Boshqa kursga o'tish ▾
Dars 3. Qo'llab-quvvatlashni olish va qarshilik bilan ishlash
Maqsad. Sinovingizni kim qo'llab-quvvatlashi kerakligini aniqlash, direktor uchun bir sahifalik taqdimot yozish va hamkasblar qarshiligiga quloq solish va kichik keyingi qadam bilan javob berish.
Yaxshi g'oyaga odamlar kerak. Hamkasblar hamkorlik qilishi, direktor rozi bo'lishi va o'quvchilar o'zgarish ular uchun ekanini his qilishi kerak. O'qituvchilar ko'pincha shubhaga duch kelib uni shaxsiy qabul qiladi yoki chetlab o'tib, keyin to'laydi. Bu dars qo'llab-quvvatlash va qarshilikni innovatsiya loyihasining bir qismi sifatida ko'radi: kim 'ha' deyishi kerak, har biri nimaga qayg'uradi va 'yo'q'ni qanday axborotga va kichik keyingi qadamga aylantirish.
Asosiy g'oyalar
Kim 'ha' deyishi kerak
- Ta'sirlanadigan yoki qaror qiladigan odamlarni sanang: direktor va o'quv ishlari bo'yicha o'rinbosar, fan yoki sinf hamkasblari, metodik birlashma rahbari, o'quvchilar va maktab qoidalari talab qilsa, ota-onalar.
- Har biri uchun nimaga qayg'urishini va undan so'raydigan bitta narsangizni yozing. Direktor natijalar va xavfsizlikka, hamkasb ish yukiga, o'quvchilar adolatga qayg'urishi mumkin.
- Erta so'rang. Sinovingiz haqida boshqadan yoki boshlanganidan keyin eshitish, g'oya qanday bo'lmasin, odamlarda chetlab o'tilgan degan his uyg'otadi.
Direktor uchun bir sahifalik taqdimot
- Oltita qism: dalilli muammo; nimani sinaysiz (bitta o'zgarish, qaysi sinf, necha hafta); vaqt va pul xarajati; xavflar va o'quvchilar qanday himoyalanadi; so'raydigan bitta narsangiz; qachon hisobot berasiz.
- Kamtarin va aniq bo'ling. '7-A sinfda X ni besh hafta sinashga ruxsat so'rayman va 20-mayda sizga hisobot beraman' degan gapga 'bu maktabimizni o'zgartiradi'ga qaraganda ha deyish osonroq.
- Kichik sinovgacha pul yoki xodim so'ramang, o'quvchilarni nomlamang yoki hamkasblarni solishtirmang va natijalarni va'da qilmang. O'lchashni va halol hisobot berishni va'da qiling.
Qarshilik axborotdir
- 'Yo'q' ortida odatda beshta narsadan biri bor: vaqt yo'qligi, oldingi yomon tajriba ('sinab ko'rgandik'), baholanish qo'rquvi, nima ishlashi haqida boshqacha qarash yoki siz ko'rmagan haqiqiy xavf. Qaysi biri ekanini aniqlang.
- Ko'p tajribali hamkasblar g'oyalar kelib-ketganini ko'rgan. Ularning shubhasi qaysarlik emas, orttirilgan tajriba. Hurmat qiling va nimani o'rganganini so'rang.
- Ba'zan qarshilik haq. Hamkasb haqiqiy xavfga ishora qilsa, rejangizni o'zgartiring. Sinovlar shunday yaxshilanadi.
To'rt qadamli javob
- Gapini bo'lmay QULOQ SOLING. Eshitganingizni o'z so'zlaringiz bilan TAKRORLANG: 'Siz qo'shimcha tekshirish oqshomlaringizni oladi deyapsiz.' Odamlar tushunilganini his qilsa tinchlanadi.
- Oldinga yo'l ochadigan savol bering: 'Bitta darsni sinab ko'rish xavfsiz bo'lishi uchun nima kerak?' Kichik qadam va sana TAKLIF QILING: 'Bitta darsni kelib ko'ring, so'ng qaror qiling.' Kichik qadamlar xavfni kamaytiradi.
- Hech qachon masxara qilmang, 'siz o'zgarishdan qo'rqasiz' demang, tahdid sifatida hamkasbni chetlab direktorga bormang va ma'lumot bo'lmasdan natija da'vo qilmang. Ishontirishni sinov natijalariga qo'yib bering.
To'rt qadamli javob
Odamlar nimani himoya qilmoqda
Qarshilik ortida odatda odamlar qadrlaydigan narsa bor: vaqti, o'z qobiliyati hissi, ishlaydigan tartib yoki oldingi tashabbus tashlab ketilgandan keyingi ishonchi. 'Sinab ko'rgandik' degan hamkasb o'zini yana bir behuda urinishdan himoya qilayotgan bo'lishi mumkin. Ikkilanayotgan direktor o'quvchilar va maktab obro'sini himoya qilayotgan bo'lishi mumkin. Nima himoya qilinayotganini aytsangiz, unga to'g'ridan-to'g'ri javob bera olasiz.
Shuning uchun quloq solish javob berishdan oldin keladi. 'O'tgan safar nima bo'lgan?' deb so'rash ko'pincha tekshirish yuki yoki noaniq maqsad kabi aniq, tuzatsa bo'ladigan sababni ochadi va hamkasbga uning tajribasini jiddiy qabul qilayotganingizni ko'rsatadi.
Bir vaqtda bitta narsani so'rang
Katta so'rovlar katta rad etishni chaqiradi. Direktordan bitta sinfda bitta o'zgarishga belgilangan haftalar soni uchun ruxsat va sanada hisobot so'rang. Hamkasbdan bitta darsni ko'rishni yoki ikki hafta bitta tartibni sinashni so'rang. Har bir kichik 'ha' ishonchni quradi va ko'rsatadigan haqiqiy narsa beradi.
O'zgarish nima qilmasligini ochiq ayting: u standartni pasaytirmaydi, boshqalar uchun tekshirishni ko'paytirmaydi va o'qituvchilarni solishtirish sifatida ko'rsatilmaydi. Cheklovlarni erta aytish halollik belgisi va keng tarqalgan qo'rquvlarni ular o'sishidan oldin yo'qotadi.
Sinfdan misollar
Buxoroda bir sahifalik taqdimot
Vaziyat. Malika 9-sinfda o'zini tekshirish chiptalarini sinamoqchi. Direktorga birinchi qoralamasida usul maktabni o'zgartiradi deyilgan. Hamkasb uni bir sahifagacha qisqartirishni maslahat beradi: muammo (32 o'quvchidan 18 nafari birliklar yo'qligi uchun ball yo'qotadi), reja (9-B da besh hafta bitta o'zgarish), xarajatsiz, himoya choralari va bitta so'rov: 10-aprelda boshlashga ruxsat va 20-mayda hisobot. Direktor shu kuni rozi bo'ladi.
Xulosa. Aniq, kichik va arzon so'rovni tasdiqlash oson.
Toshkentda 'biz buni sinab ko'rgandik'
Vaziyat. Metodik yig'ilishda katta o'qituvchi chiqish chiptalari 2015-yilda ish bermagan deydi. Aziz bahslashmaydi. U nima bo'lganini so'raydi, 120 o'quvchidan chiptalarni yig'ish uning oqshomlarini olganini takrorlaydi va qayta sinash xavfsiz bo'lishi uchun nima kerakligini so'raydi. U kamroq o'quvchi deydi. Aziz o'zi tayyorlaydigan chiptalar bilan 30 o'quvchili bitta sinf uchun reja va o'n beshinchi kuni o'n daqiqalik ko'rib chiqishni taklif qiladi.
Xulosa. Quloq solish haqiqiy tashvishni ochdi, kichik qadam unga javob berdi.
Farg'onada o'quvchilarga aytish
Vaziyat. Dilnoza Farg'onada 6-sinfda yangi uy vazifasi tartibini sinamoqda. Boshida sinfga nega ekanini aytadi: ko'p o'quvchilar topshiriqlarni boshlay olmayotganini payqagan va besh hafta boshqacha yo'lni sinamoqchi. Uchinchi haftada chipta orqali halol fikrlarini so'raydi. O'quvchilar hurmat his qiladi va vaqt haqida ikkita foydali taklif qaytadi.
Xulosa. O'quvchilar ham manfaatdor tomon; tushuntirish va so'rash qo'llab-quvvatlash va loyihani yaxshilaydi.
Keng tarqalgan xatolar
- Avval direktordan so'ramay, g'oyani birdaniga hammaga taqdim etish.
- Shubhani axborot emas, qaysarlik deb hisoblash.
- Hech qanday kichik sinov qilinmasdan oldin pul, xodim yoki kichikroq sinf so'rash.
- Ma'lumotlar bo'lmasdan natijalarni va'da qilish.
Direktorga taqdim eting, shubhaga javob bering
- Amaliyot to'plamini oching. Juftlikda (10 daq.): B jadvalidagi NAMUNA taqdimotni o'qing. Kamida beshta zaif tomonni toping va o'rniga nima yozishingizni ayting.
- Uchlikda (10 daq.): o'z sinovingiz uchun A jadvalidagi manfaatdor tomonlar xaritasini to'ldiring. Har bir odam uchun nimaga qayg'urishini va bitta so'rovingizni yozing.
- Yakka (15 daq.): 2-darsdagi sinov rejangizdan foydalanib, C jadvalida direktor uchun bir sahifalik taqdimotni yozing. Oltita qism va 200 so'zdan kam bo'lsin.
- Ikkinchi mashq, uchlikda (22 daq.): 7 daqiqalik uch raundda rol o'yini. Bir kishi sinovli o'qituvchi, biri D jadvalidagi qarshilik kartasi bilan hamkasb, biri E jadvali bilan kuzatuvchi. Rollarni almashtiring. Haqiqiy emas, o'ylab topilgan hamkasblardan foydalaning.
- Guruhda (8 daq.): kuzatuvchilar to'rt qadamli javobda eng yaxshi ishlagan iboralar va ko'rgan bitta tuzoq (bahslashish, yechimga shoshilish, bosim) bilan bo'lishadi. Haqiqatan ishlatadigan uchta gapni yozing.
- Yakka (5 daq.): to'plamdagi maktabdagi topshiriqni yozing.
Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.
Muhokama uchun savollar
- Kimning qo'llab-quvvatlashi sizga eng kerak va undan allaqachon so'radingmi?
- Qaysi kartaga javob berish eng qiyin bo'ldi va uning ortida nima bor edi?
- Shubhali hamkasbga shu hafta o'z maktabingizda qanday kichik qadam taklif qila olasiz?
Fikr yuriting
- Hamkasb oxirgi marta qachon sizga yo'q dedi? Uning ortida nima bor edi?
- Siz hech shubhachi bo'lganmisiz? Ha deyishingizga nima yordam berardi?
- Direktoringiz bir sahifada nimani ko'rishi kerak?
Ertaga sinab ko'ring
- Manfaatdor tomonlarni sanang va har biri nimaga qayg'urishini bir gapda yozing; direktorga bitta aniq savol bering.
- Shubhali hamkasb bilan bitta to'rt qadamli suhbat o'tkazing va taklif qilgan kichik qadamni yozing.
- Sinov sinfingizga nega yangi narsa sinayotganingizni va uchinchi haftada nimani so'rashingizni ikki gapda ayting.
Qo'shimcha o'qish va havolalar
Erta so'rang, bir sahifa yozing, javob berishdan oldin quloq soling va sanali kichik qadam taklif qiling.