Boshqa kursga o'tish ▾
Dars 5. Hamkorlik, ikki sahifalik yozma va uni taqdim etish
Maqsad. Real tadqiqot-amaliyot hamkorligini tuzish, ikki sahifalik yozmani yakunlash va uni kengashga besh daqiqada taqdim etish, savollarga halol javob berish.
Eng yaxshi yozma ham noto'g'ri vaqtda yoki noto'g'ri usulda o'qilsa behuda ketadi. Siz kamdan-kam yolg'iz ishlaysiz: maktablar va universitetlar, metodistlar va tadqiqotchilar bitta jumboqning bo'laklarini tutadi. Bu dars kamtar va halol hamkorlikni qanday qurish, yozmani ikki sahifagacha qanday sayqallash va kengash nimani hal qilishni bilishi hamda murakkab savollarda sizga ishonishi uchun besh daqiqa qanday gapirishni ko'rsatadi.
Asosiy g'oyalar
Tadqiqot-amaliyot hamkorligi
- Coburn, Penuel va Farrell tadqiqot-amaliyot hamkorligini amaliyotchilar va tadqiqotchilar o'rtasida amaliyot muammolari ustida ishlaydigan uzoq muddatli hamkorlik deb ta'riflaydi. Ikkala tomon savol va natijalardan foydalanish ustidan umumiy vakolatga ega.
- Nega kerak: haqiqiy qarorlarga mos savollar, begonalar ko'ra olmaydigan mahalliy ma'lumot va ko'proq ishlatiladigan topilmalar. Mualliflar hamkorliklarning o'zi haqidagi tadqiqot hali cheklangani haqida ham aytadi, shuning uchun va'dalarda kamtar bo'ling.
- Kichik variant mumkin: klaster va o'qituvchilar tayyorlash instituti yoki universitet kafedrasi bitta savolga kelishadi, anonimlashtirilgan ma'lumotni baham ko'radi, har chorakda uchrashadi va qisqa qo'shma xat e'lon qiladi. 11.5 etikasidan foydalaning: rozilik, maxfiylik, ma'lumotni xavfsiz saqlash.
Asoslarni yozma kelishib oling
- Bir sahifa yetarli: umumiy savol, kim nima qiladi, qanchalik tez-tez uchrashiladi, qanday ma'lumot almashiladi va qanday himoyalanadi, kim e'lon qilishi mumkin va kelishmovchiliklar qanday hal qilinadi.
- Odatiy zo'riqishlar: turli muddatlar (maktab choragi va tadqiqot yili), turli so'zlar va teng bo'lmagan maqom. Ularni erta nomlang va har bir tomonga haqiqiy ovoz bering.
- O'quvchilar va xodimlarni himoyalang: umumiy fayllarda ismlar yo'q, faqat savol talab qiladigan ma'lumot va uni o'chirish rejasi. Bundan ko'pini so'rayotgan hamkor muloyim savolga loyiq.
Ikki sahifalik yozmani yakunlash
- 1-sahifa: so'ralgan qaror, manbali bitta raqamli muammo, kichik jadvalda variantlar. 2-sahifa: dalil va qanchalik ishonchliligimiz, tavsiya, xavflar va harakatlar, pul va o'qituvchi daqiqalaridagi narx, jadval va keyingi qadam. Manbalar pastda qisqa ro'yxatda.
- Taxminan 600–750 so'z va bitta jadvalga intiling. Qarorga yordam bermaydigan hamma narsani kesib tashlang. Da'vo zinasiga mos oddiy fe'llarni saqlang va cheklovlarni bitta halol abzatsda yozing.
- Yuborishdan oldin tekshiring: har bir raqamda manba bor, o'quvchi yoki hamkasb ismlari yo'q, so'rov dastlabki uch qatorda, begona odam uni 30 soniyada qayta ayta oladi. Manbalarni nomi va havolasi bilan keltiring; hech qachon havola to'qimang.
Taqdim etish va halol javob berish
- Besh daqiqa plus savollar uchun besh. Tuzilma: so'rov (10 soniya), raqamli muammo, variantlar, tavsiya va nega, xavflar va narx, so'rov yana. Bitta oddiy slayd yoki bitta varaq yetarli; hech narsani so'zma-so'z o'qimang.
- Uchta murakkab savolga tayyorlaning: Narxi qancha? Ishlamasa-chi? Nega hech narsa qilmaymiz? Har biriga ikki gaplik javob yozing. Taymer va shubhalanuvchi kengash a'zosi rolini o'ynaydigan hamkasb bilan ovoz chiqarib mashq qiling.
- Bilmasangiz: nimani bilishingizni ayting, nimani bilmasligingizni ayting va sanagacha raqamni va'da qiling. Taxmin qilingan raqam keyinroq butun taklifni cho'ktirishi mumkin. Qarordan keyin nima bo'lganini hisobot qiling.
Qoralamadan qarorgacha
Davom etadigan hamkorliklar
Uzoq muddatli hamkorliklar ikkala tomon yutganda ishlaydi. Maktab o'z savollariga javob va tez, foydalanish mumkin bo'lgan natijalarni xohlaydi; tadqiqotchi haqiqiy sinflar va yaxshi ma'lumotni xohlaydi. Ikkalasi qiziqadigan bitta savol, qisqa yozma kelishuv va har chorakda bitta uchrashuvdan boshlang. O'qituvchilar universitetda hech bo'lmasa bitta natijani, tadqiqotchilar maktabda hech bo'lmasa bittasini taqdim etsin.
Va'dalarni kichik tuting. Coburn, Penuel va Farrell hamkorliklarning o'zi qanday ishlashi haqida hali kam bilishimizni ta'kidlaydi, shuning uchun nimani o'zgartirishga umid qilishingizni emas, nima qilishingizni yozing. Tadqiqot tugagach, qisqachalarni o'quvchilar oilalari bilan oddiy tilda, ismsiz baham ko'ring.
Shubhalanuvchi kengash a'zosi
Hech kim bermasin deb umid qilgan savolingizni beradigan odamga tayyorlaning. Yaxshi kengash a'zosi sizga yaxshilik qiladi: rejangiz narx, xavf yoki muqobil savoliga bir daqiqada javob bera olmasa, buni bir yildan keyin emas, xonada bilib olgan ma'qul.
Halol javob namunasi: nimani bilamiz, nimani bilmaymiz va qachon bilamiz. 'Har bir o'quvchi uchun narx menda yo'q; juma kuniga qadar yuboraman' taxmindan kuchliroq javob. Keyin va'da qilganingizni yuboring. Kichik va'dani bajarish keyingi yozmaga ishonchni quradi.
Sinfdan misollar
Universitet jamoasi
Vaziyat. Samarqanddagi o'qituvchilar tayyorlash instituti klasterning o'qish muammosini o'rganishni taklif qiladi. Metodist Dilnoza bir sahifalik kelishuvni so'raydi: savol, maktablar baham ko'radigan ma'lumot (anonim chorak tekshiruvi sanog'i), kim e'lon qilishi mumkin va har chorakda uchrashuv. Tadqiqotchilar biror narsa e'lon qilinishidan oldin birinchi natijalarini o'qituvchilarga taqdim etishga rozi bo'ladi.
Xulosa. Yaxshi hamkorlik qisqa, aniq kelishuv va savol ustidan umumiy nazoratdan boshlanadi.
Besh daqiqalik vaqt
Vaziyat. Jasurning tuman yig'ilishida besh daqiqasi bor. U boshlaydi: '1 noyabrgacha bir chorak sinovni tasdiqlashingizni so'rayman.' U muammo raqami, uchta variant, tavsiyasi, narxi va keyingi qadamni aytadi, so'ng to'rt daqiqa o'ttiz soniyada to'xtaydi. Raisda uchta savol uchun vaqt bor va ulardan ikkitasi qilish-qilmaslik haqida emas, qanday boshlash haqida.
Xulosa. So'rov bilan boshlash muhim muhokama uchun vaqt qoldiradi.
Taxmin qilingan raqam
Vaziyat. Azizdan har bir o'quvchi uchun narx so'raladi va u tekshirmasdan 'taxminan 5000 so'm' deydi. Bir haftadan so'ng tuman haqiqiy raqam ancha yuqori ekanini topadi. Kengash butun reja haqida ikkilanadi. Keyingi yozma uchun Aziz bir sahifalik narx varag'ini saqlaydi va 'Tasdiqlab, juma kuni yuboraman' deb javob beradi.
Xulosa. Bitta taxmin qilingan raqam boshqa hamma narsaga ishonchni buzishi mumkin; raqamni va'da qiling va bajaring.
Keng tarqalgan xatolar
- Hamkorlikni bitta umumiy savol o'rniga katta va'dalar bilan boshlash.
- Yozmani qarorga gapirish o'rniga so'zma-so'z ovoz chiqarib o'qish.
- Kengash a'zosi zaif tomonni aytganda uni qayd etib javob berish o'rniga har bir nuqtani himoya qilish.
- Bosim ostida raqamni taxmin qilib, tuzatmay qoldirish.
Yozma klinikasi va kengash mashqi
- Amaliyot to'plamini oching: ikki sahifalik nazorat varag'i, 60 soniyalik ochilish shabloni, murakkab savol kartalari va fikr-mulohaza shakli. Juftlikda (5 daq.): joriy yozma qoralamalarini almashing va faqat dastlabki beshta qatorni o'qing.
- Juftlikda (15 daq.): klinika. Nazorat varag'idan foydalanib, sherigingizga so'ralgan qaror va muammoni bir nafasda qaytarib ayting. Qayta yozishni talab qiladigan har bir qator, manbasiz har bir raqam va dalil uchun juda kuchli har bir fe'lni belgilang.
- Uchliklarda (20 daq.): kengash mashqi. Biri 5 daqiqa taqdim etadi, biri ikkita murakkab savol kartasi tortadigan shubhalanuvchi kengash a'zosi, biri vaqtni nazorat qiladi va fikr-mulohaza shaklini to'ldiradi (ikki yulduz va bitta istak). Hamma taqdim etishi uchun navbatlashing; vaqt kam bo'lsa 3 daqiqagacha qisqartiring.
- B qism, yakka (10 daq.): ochilish shablonidan foydalanib dastlabki 60 soniyangizni qayta yozing: so'rov, raqamli muammo, tavsiya, narx va keyingi qadam. Bir marta ovoz chiqarib o'qing va vaqtlang.
- Butun guruh (5 daq.): ikki ixtiyoriy ochilishini o'qiydi. Guruh so'rovni bir gapda qaytarib aytadi.
- Yakka (5 daq.): haqiqiy taqdimotingiz sanasi, joyi va auditoriyasini belgilang va sizga fikr bildiradigan ikki hamkasb nomini yozing.
Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.
Muhokama uchun savollar
- Mashqda so'rov yetib bormaganining eng aniq belgisi nima edi?
- Qaysi murakkab savol eng noqulay edi va qanday halol javob topdingiz?
- Maktabingiz savollari uchun kim uzoq muddatli hamkor bo'lishi mumkin?
Fikr yuriting
- Universitet yoki tayyorlash instituti bilan haqiqiy hamkorlik maktabingizdan nimani talab qiladi va nima bera oladi?
- Javob bera olmaydigan narsani so'raganlarida odatiy javobingiz qanday va nimani o'zgartirgan bo'lardingiz?
- Qarordan keyin keyingi yozmaga ko'proq ishonilishi uchun qanday hisobot berasiz?
Ertaga sinab ko'ring
- Siz xohlagan hamkorlik uchun bir sahifalik kelishuvni yozing: savol, ma'lumot, rollar, uchrashuvlar, e'lon qilish, etika.
- 60 soniyalik ochilishingizni ovoz chiqarib ikki marta vaqtlang, so'ng qarorga yordam bermaydigan har bir gapni kesing.
- Eng qiyin uchta savolingizning har biriga ikki gaplik halol javob yozing: narx, xavf, nega hech narsa qilmaymiz.
Qo'shimcha o'qish va havolalar
Yaxshi yozma va nutq so'rovdan boshlanadi, manbali bitta raqam va adolatli taqqoslashni olib yuradi va nimani bilmasligini tan oladi. Tadqiqotchilar bilan uzoq muddatli hamkorlik savollar va dalilni yaxshilaydi.