Boshqa kursga o'tish ▾
Dars 2. AITSL: o'qituvchi standartlari va kasbiy bosqichlar
Maqsad. Avstraliya o'qituvchilarning kasbiy standartlari qanday tuzilganini tasvirlash, ularni maktabingizning kuzatuv yoki baholash hujjatlari bilan solishtirish va dalil haqidagi suhbatni boshlaydigan oddiy tildagi o'sish tavsiflarini yozish.
Ko'pchilik baholash shakllari har yili qatorlar qo'shilishi bilan o'sadi va oxirida ular nima uchun ekanini hech kim bilmaydi. AITSL standartlari boshqa rasmni taklif qiladi: yettita standart, uchta soha va to'rtta kasbiy bosqich, o'qituvchi kuchliroq amaliyot qanday ko'rinishini ko'ra oladigan qilib yozilgan. Bu darsda o'z kuzatuv yoki baholash shaklingizni shu rasm yoniga qo'yasiz va rahbar sifatida qaysi mavzular yetishmasligini hamda dalil haqida halol suhbatni qanday boshlashni hal qilasiz.
Asosiy g'oyalar
AITSL nimani nashr etadi
- AITSL - Avstraliya o'qitish va maktab rahbarligi instituti. Uning Avstraliya o'qituvchilarning kasbiy standartlari yettita standartdan iborat va uch sohaga guruhlangan: kasbiy bilim, kasbiy amaliyot va kasbiy hamkorlik. Har bir standartda yo'nalishlar bor va har bir yo'nalish uchun to'rt kasbiy bosqich: Bitiruvchi, Malakali, Yuqori darajali va Yetakchi tavsiflari mavjud.
- AITSL standartlar o'qituvchilar amaliyotini yaxshilashi uchun har bir bosqichda nimaga intilishi kerakligini belgilaydi va ro'yxatdan o'tish hamda Yuqori darajali yoki Yetakchi sertifikatlash uchun zarur dalilni aniqlaydi, deydi. Ular bitta tizimning o'z ro'yxatdan o'tish qoidalari uchun yozilgan e'lon qilingan hujjati.
Yettita standart oddiy so'zlar bilan
- Kasbiy bilim: 1 o'quvchilarni va ularning qanday o'rganishini bilish; 2 mazmunni va uni qanday o'qitishni bilish. Kasbiy amaliyot: 3 samarali o'qitish va o'rganishni rejalash hamda amalga oshirish; 4 qo'llab-quvvatlovchi va xavfsiz o'quv muhitini yaratish va saqlash; 5 o'quvchilar o'rganishini baholash, qayta aloqa berish va hisobot berish.
- Kasbiy hamkorlik: 6 kasbiy o'rganishda qatnashish; 7 hamkasblar, ota-onalar va jamoa bilan kasbiy hamkorlik qilish. Bu sizning maktabingiz so'raydigan narsaga qanchalik o'xshashini va hujjatlaringiz qayerda jim ekanini payqang: oyna aynan shu farqni ko'rsatadi.
Kasbiy bosqichlar o'sish yo'li sifatida
- Bir xil standart to'rt darajada tasvirlanadi, shuning uchun o'qituvchi keyingi bosqichda kuchliroq amaliyot qanday ko'rinishini ko'ra oladi. Bu katta rahbarlar uchun foydali: 'yaxshiroq bo'l' ni o'qituvchi va ustoz haqiqiy dars dalili bilan muhokama qila oladigan umumiy tavsifga aylantiradi.
- Bosqich shaxs reytingi emas. U amaliyot tavsifi. Undan 'Bu tavsif uchun qanday dalilimiz bor?' va 'Keyingi nimani sinab ko'ramiz?' deb so'rash uchun foydalaning. Bosqich yorliqqa aylansa, o'qituvchilar kamchiliklarini yashiradi, keys bunga misol.
Mahalliy talablar bilan solishtirish
- Mahalliy o'qituvchi talablari milliy qonun, vazirlik qoidalari va maktabning o'z shakllaridan keladi. Hujjat qo'lingizda bo'lmasa, umumiy gapiring. So'zlarni emas, mavzularni solishtiring: shaklingiz o'quvchilarni bilish, fan bilimi, xavfsiz muhit, qayta aloqa, kasbiy o'rganish va ota-onalar bilan ishlashni qayerda ko'rib chiqadi?
- Keyin AITSL nimani nazarda tutishini, maktabingiz esa buni bajara olmasligini so'rang: hamkasb kuzatuvi uchun vaqt, kichik sinflar, ro'yxatga oluvchi organ. G'oyani moslashtiring, masalan, har chorakda dalil haqida bitta qisqa suhbat, mexanizmni esa qoldiring.
AITSL dagi to'rt kasbiy bosqich
Standartlar, yo'nalishlar va tavsiflar
Har bir AITSL standarti yo'nalishlarga bo'linadi va har bir yo'nalish uchun to'rt kasbiy bosqichning har biriga tavsif bor. Masalan, 5-standart baholash, qayta aloqa berish va hisobot haqida. Uning tavsiflari bu bitiruvchi va yetakchi o'qituvchi uchun qanday ko'rinishini aytadi. Natijada har bir pog'onada bir xil mavzuli zina hosil bo'ladi va suhbat yorliq haqida emas, 'keyin nima' haqida bo'ladi.
Tuzilma nima qilmasligiga e'tibor bering. U dars ssenariysi, ball yoki o'qituvchilar reytingini bermaydi. U amaliyotni tasvirlaydi va Avstraliya organlari ro'yxatdan o'tish hamda sertifikatlash uchun ishlatadigan dalilni belgilaydi. Uni olayotganda tuzilmani (mavzu, bosqich, tavsif) oling, dalil qoidalarini esa o'z qonunchiligingiz uchun saqlang.
Tavsiflar ball emas, suhbat uchun
Tavsiflardan eng yaxshi foydalanish - o'qituvchi va ustoz o'rtasida bitta dalil haqidagi qisqa suhbat: uchta tekshirilgan daftar, dars rejasi, ota-onaga xabar. O'qituvchi dalil qaysi tavsifni ko'rsatishini aytadi. Ustoz keyingi qadam nima bo'lishi mumkinligini so'raydi. Ikkalasi ham belgilarni qo'shmaydi.
Ballar xulqni tez o'zgartiradi. Varaq 20 belgi kerak desa, o'qituvchilar varaqqa moslab dars beradi va zaif darslarni yashiradi. Ko'zgu sifatida ishlatilgan tavsif aksini taklif qiladi: nomukammal narsani olib keling va gaplashamiz. Rahbar sifatida rivojlantiruvchi suhbatlarni har qanday rasmiy milliy baholashdan ajratib, shu maydonni himoya qiling.
Sinfdan misollar
Shakl nimani qamrashini sanash
Vaziyat. Toshkentdagi maktabda direktor o'rinbosari Jasur maktabning 2 betlik kuzatuv shaklida AITSL ning yettita standartidan qaysilari borligini belgilaydi. U rejalash (3-standart), sinfdagi tartib (4-standart) va tekshirish (5-standartning bir qismi) uchun qatorlarni topadi, ammo kasbiy o'rganish (6) yoki ota-onalar bilan ishlash (7) haqida hech narsa yo'q. Shaklni qayta yozmaydi; har chorakda yetishmayotgan har bir mavzu bo'yicha bitta savol qo'shadi.
Xulosa. Ko'zgu qaysi mavzular yetishmasligini ko'rsatadi, kichik qo'shimcha esa tizimni qayta qurmasdan javob bera oladi.
O'qituvchilar xonasida tavsiflar
Vaziyat. Farg'onadagi 4-sinf o'qituvchisi Dilnoza ustozi Malika bilan 20 daqiqalik suhbatga uchta tekshirilgan daftar olib keladi. Ular qayta aloqa uchun o'zlarining uch qatorli tavsiflarini o'qiydi. Dilnoza izohlarining ko'pi belgilar ekanini aytadi; Malika qaysi o'quvchiga yozma keyingi qadam foyda berishini so'raydi. Dilnoza oltita o'quvchini tanlaydi va uch haftadan so'ng daftarlarni yana olib kelishga kelishadi.
Xulosa. Tavsiflar haqiqiy dalil va bitta keyingi qadam haqida suhbatni boshlaganda ishlaydi.
Varaq ballga aylanganda
Vaziyat. Samarqanddagi katta maktabda direktor kuzda 28 qatorli varaqni joriy qiladi va 20 dan kam belgi 'kutilgandan past' degan ma'noni berishini aytadi. Dekabrga kelib ikki tajribali o'qituvchi kuzatuvdan bosh tortadi, yangi o'qituvchi esa darsni bekor qiladi. Direktor ballni bekor qiladi, mavzularni qoldiradi va ixtiyoriy 15 daqiqalik ziyoratlar hamda ustoz bilan qaytadan boshlaydi.
Xulosa. Tavsiflarni ballga aylantirish ishonchni buzadi; ularning qiymati suhbatdadir.
Keng tarqalgan xatolar
- Kasbiy bosqichni amaliyot tavsifi emas, shaxs reytingi deb qarash.
- Milliy o'quv dasturi va qoidalarni tekshirmasdan Avstraliya so'zlarini mahalliy hujjatlarga ko'chirish.
- Bitta varaqni ham qo'llab-quvvatlash, ham rasmiy baholash uchun ishlatish, natijada o'qituvchilar muammolarni yashiradi.
- Mavjud shaklga hech narsani olib tashlamasdan yettita standartni ustiga qo'shish.
Baholash shaklingizni AITSL yoniga qo'ying
- Uchliklar (10 daq): Faoliyat to'plamidagi A jadvalini navbat bilan har kim bitta standartni ovoz chiqarib o'qing. Maktabingizning o'qituvchini kuzatish yoki baholash shaklida har bir standart qayerda (hatto qisman) uchrashini qalam bilan belgilang.
- Uchliklar (15 daq): B jadvalini, tafovut jadvalini to'ldiring. Yettita standartning har biri uchun shaklingizdan qisqa iqtibos yozing, 'qamrab olingan', 'qisman' yoki 'qamrab olinmagan' deb belgilang va o'qituvchi ko'rsata oladigan bitta dalilni (masalan, tekshirilgan daftar sahifasi yoki ota-onaga xabar) nomlang.
- Butun guruh (10 daq): har bir uchlik eng kam qamrab olingan ikki standartni nomlaydi. Ularni doskaga yig'ing. Muhokama qiling: tafovut haqiqiymi (o'qituvchilarimiz buni qiladi, shakl so'ramaydi) yoki amaliyotdagi haqiqiy kamchilikmi? Buni kim hal qiladi?
- B qism, juftliklar (15 daq): bitta tafovutni tanlang. C jadvalidan foydalanib, shu sohadagi 'boshlovchi', 'ishonchli' va 'boshqalarga yo'l ko'rsatuvchi' o'qituvchi uchun o'zingizning uchta oddiy tavsifingizni yozing. O'z so'zlaringiz va mahalliy misol ishlating, masalan, '5-sinf ona tili yozma ishlariga qayta aloqa beradi'. AITSL gaplarini ko'chirmang.
- Yakka (10 daq): Kitdan rahbarlik topshirig'ingizni yozing. Tavsiflarni sinab ko'rish uchun kimdan so'rashingizni va qaysi dars dalilidan foydalanishingizni belgilang.
Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.
Muhokama uchun savollar
- Shakllaringizda qaysi standart eng kam ko'rinadi va bu haqiqiy tafovutmi yoki shunchaki yo'q savolmi?
- O'z so'zlaringiz bilan uch darajani yozish shu sohada 'yaxshi' ni ko'rishingizni qanday o'zgartirdi?
- Nima o'qituvchilarning tavsiflardan qo'rqmasdan ularga ishonishiga sabab bo'ladi?
Fikr yuriting
- Baholashimiz yettita standartdan qaysini eng kam gapiradi va nega?
- So'nggi marta ball yoki yorliq yaxshi o'qituvchini men bilan kamroq samimiy qilgan paytni eslang.
- Keyingi oy maktabimdagi yangi o'qituvchiga qaysi bosqich tavsifi yordam beradi?
Ertaga sinab ko'ring
- Hozirgi kuzatuv yoki baholash shaklingizda yettita standartdan qaysilari borligini belgilang va eng kam qamralgan ikkitasini aylana ichiga oling.
- Bitta standartni tanlang va maktabingizda boshlovchi, ishonchli va yetakchi o'qituvchi nima qilishini o'z so'zlaringiz bilan yozing.
- Bir o'qituvchidan uchta dalil olib kelishni so'rang va so'rang: 'Bu qaysi tavsifni ko'rsatadi va keyingi qadam qanday?'
Qo'shimcha o'qish va havolalar
Yettita standart va to'rt bosqichdan mavzular uchun oyna va dalil haqidagi suhbat sifatida foydalaning, ball sifatida emas, o'sish tavsiflarini mahalliy so'zlar bilan yozing.