NITECNizomiy Innovative Teaching Excellence Center
Dastur / 5.2 Dars rejalashtirish asoslari
Boshqa kursga o'tish ▾
5.1 O'quvchilar qanday o'rganishini tushunish5.2 Dars rejalashtirish asoslari5.3 Sinfni boshqarish5.4 O'quvchilarni jalb qilish5.5 Baholash asoslari5.6 Farqlangan ta'lim5.7 O'quvchilar va ota-onalar bilan muloqot5.8 Raqamli ta'lim asoslari5.9 O'qituvchilar uchun AI savodxonligi5.10 Refleksiv o'qitish amaliyoti6.1 Ko'p tilli sinflar: o'zbek, rus va ingliz tillarida o'qitish6.2 Katta sinflarda samarali o'qitish6.3 Boshlang'ich savodxonlik va sonshunoslik asoslari6.4 Sinf texnologiyalari asoslari6.5 Ko'p madaniyatli jamoada ota-onalar bilan ishlash6.6 Yangi o'qituvchilar uchun farovonlik va stressni boshqarishDastur (64) →

Dars 5. Reja, o'zaro baho, takomillashtirish

Maqsad. 45 daqiqalik dars uchun to'liq bir sahifalik reja yozish, hamkasbning rejasini nazorat ro'yxati bilan ko'rib chiqish va fikr-mulohazaga ko'ra o'z rejangizni qayta ishlash.

Nega bu muhim

Reja faqat bir daqiqada o'qib bo'lsa va dars rejadan chetga chiqqanda unga tayansangiz foydali. Bu oxirgi dars 1-4 darslarni bir sahifaga jamlaydi va hamkasbdan o'qishni so'raydi. Yangi ko'z o'z ishingizda ko'rmaydigan kamchiliklarni topadi: daqiqalar mos kelmasligi yoki dalilsiz maqsad. Siz o'tkazishga tayyor reja va rejalarni ulashish odati bilan ketasiz. Bu kichik odat dars sifatini yil davomida asta-sekin oshiradi va tayyorgarlik vaqtini ham tejaydi, chunki har bir yangi reja avvalgisining yaxshilangan nusxasidan boshlanadi.

Asosiy g'oyalar

Bir sahifalik reja

  • Bir sahifa yetarli: mavzu va darslik sahifasi, maqsad, dalil, vaqtli beshta bosqich, asosiy savollar, materiallar.
  • Avval maqsad va dalilni yozing, keyin bosqichlarni to'ldiring (teskari loyihalash).
  • Daqiqalar yig'indisi 45 bo'lishi kerak, bir necha daqiqa zaxira bilan.
  • Bir daqiqada o'qiy oladigan reja — haqiqatan foydalanadigan rejadir.

Ro'yxat bilan o'zaro ko'rib chiqish

  • Rejani ko'rib chiqing, odamni emas: uch daqiqa jim o'qing, so'ng ro'yxatni belgilang.
  • Maqsadga erishilganini ko'ra olamanmi? Daqiqalar mos keladimi? Tushunishni tekshirish bormi?
  • Ikkita kuchli tomon va bitta o'zgarishni ayting, har biri rejaning bir qatoriga ishora qilsin.

Qayta ishlash va kutilmagan holatlarga tayyorgarlik

  • Eng muhim bir-ikki narsani o'zgartiring; hammasini qayta yozmang.
  • 'B rejasi' qatorini qo'shing: 10 daqiqa yo'qolsa nimani qisqartirasiz (mashq signali, kech boshlanish, elektr o'chishi).
  • Erta tugatganlar yoki orqada qolgan guruh uchun 'C rejasi' qatorini qo'shing.

Rejalarni qayta ishlatiladigan qiling

  • Dars o'tgach, rejaga ikki qator yozing: nima ishladi, nimani o'zgartirish kerak.
  • Rejalarni sinf va mavzu nomi bilan bitta papka yoki daftarda saqlang, kelgusi yil qoralamadan boshlansin.
  • Rejani shu sinfda dars beradigan hamkasb bilan ulashing; ikki kishi ishni yarmiga qisqartiradi.

Rejalash, ko'rib chiq, o'tkaz, yaxshila

1Yozishbir sahifa
2Hamkasb ko'riginazorat ro'yxati
3Qayta ishlash1-2 o'zgarish
4O'tkazish45 daq
5Belgilashnimani o'zgartirish
Reja-ko'rib chiqish odatining bir aylanishi.

Nega ikkinchi o'quvchi ko'proq ko'radi

Reja yozayotganda bo'shliqlarni miyangiz to'ldiradi: yaxshi misol deganda nimani nazarda tutganingizni bilasiz, shuning uchun yozmaysiz. Hamkasbingiz buni qila olmaydi. Agar hamkoringiz 22-daqiqada o'quvchilar nima qilishini tushunmasa, o'rinbosar o'qituvchi ham tushunmaydi. Shuning uchun nazorat ro'yxati sizdan emas, rejaning qatorlaridan so'raydi.

Fikrni kichik va aniq qiling: ikkita kuchli tomon va bitta o'zgarish. Kuchli tomonlar muhim, chunki muallif nimani saqlashni bilishi kerak. Bitta o'zgarish muhim, chunki uzun ro'yxat e'tiborsiz qoladi. Muallif himoya qilmasdan tinglaydi va keyin nimani olishni o'zi hal qiladi.

B va C rejalari: yomon kunga tayyor bo'lish

Maktab kunlari kamdan-kam daqiqasiga to'g'ri keladi. Qisqa yig'ilish, kechikkan qo'ng'iroq, elektr o'chishi yoki boshlang'ich topshiriqda sekin sinf 10 daqiqani olib qo'yishi mumkin. Nimani olib tashlashni oldindan belgilang: odatda mustaqil mashqning bir qismi, hech qachon oxirgi tushunishni tekshirish emas, chunki usiz maqsadga erishilganini bilmaysiz.

C rejasi teskari muammo uchun: ba'zi o'quvchilar erta tugatadi. Rejaga yozilgan bir xil g'oyani ishlatadigan bitta qo'shimcha savol sizni o'sha zahotiyoq o'ylab topishdan qutqaradi. Ikkala qatorni yozish ikki daqiqa oladi va rejani kelgusi yil uchun qayta ishlatiladigan qiladi.

Sinfdan misollar

Hamkor yetishmayotgan dalilni topadi

Vaziyat. Dilnoza Farg'onada 7-sinfda geografiyadan dars beradi, 30 o'quvchi. Maqsadi: 'Farg'ona vodiysi iqlimini tushunish'. Hamkori Aziz dalil qatoriga 'hali yo'q' belgisini qo'yib so'raydi: tushunishni qanday ko'rasiz? Dilnoza uni 'o'quvchilar bo'sh xaritada uchta iqlim faktini belgilaydi va bittasini bir gapda tushuntiradi' deb qayta yozadi va oxirgi besh daqiqaga shu topshiriqli chiqish biletini qo'shadi.

Xulosa. Noaniq maqsad dalil yozilgach o'tkazishga yaroqli bo'ladi; ikkinchi o'quvchi buni tez payqaydi.

Mos kelmaydigan daqiqalar

Vaziyat. Malika Toshkentda 4-sinf o'qish darsini rejalaydi: 8 + 12 + 15 + 15 + 5 daqiqa. Hamkasbi ularni qo'shib 55 chiqaradi. Ular yangi materialni 8 daqiqagacha, mustaqil o'qishni 10 daqiqagacha qisqartirib, 3 daqiqa zaxira qoldirishga kelishadi. Malika B rejasini ham yozadi: dars kech boshlansa, ikkinchi o'qish topshirig'ini tashlab ketadi.

Xulosa. Daqiqalarni qog'ozda hisoblash yakunni shoshilib o'tkazishdan saqlaydi; B qatori nimani qisqartirishni oldindan hal qiladi.

Rejani maktablar o'rtasida ulashish

Vaziyat. Aziz Samarqanddagi rus tilida o'qitiladigan maktabda 9-sinfda kimyo o'tadi. Kislotalar haqidagi bir sahifalik rejani o'tgach, ikki qator qo'shadi: chiqish bileti 28 o'quvchidan 12 tasi formulalarni adashtirganini ko'rsatdi; keyingi safar saralash topshirig'ini qo'shing. Sahifani yaqin atrofdagi o'zbek tilidagi maktab hamkasbiga yuboradi, u asosiy savollarni tarjima qilib, shu hafta ishlatadi.

Xulosa. O'tkazilgandan keyingi izohli reja bir martalik hujjat emas, qayta ishlatiladigan boylikdir.

Keng tarqalgan xatolar

  • Dars paytida qayta o'qimaydigan darajada uzun reja yozish.
  • Hamkasb ko'rigini rejani tekshirish emas, o'qituvchini hukm qilish deb bilish.
  • Bir vaqtning o'zida o'nta izoh berib, muallif qayerdan boshlashni bilmay qolishi.
  • Nima ishlaganini hech yozmaslik, natijada xuddi shu muammolar kelgusi yil qaytishi.
Amaliy topshiriq · ~40 daq.

Bir sahifalik rejani yozing, almashing va yaxshilang

  1. Yaqinda o'tadigan bitta real darsni tanlang (darslikning bitta sahifasi). To'plamdagi bir sahifalik shablonni to'ldiring: maqsad, dalil, vaqtli beshta bosqich, asosiy savollar, B rejasi (taxminan 15 daqiqa).
  2. Hamkor bilan rejalarni almashing. 3 daqiqa jim o'qing va o'zaro ko'rib chiqish ro'yxatini belgilang.
  3. 4 daqiqada fikr bildiring: ikkita kuchli tomon va bitta o'zgarish, har biri qatorga ishora qilsin. Muallif himoya qilmasdan tinglaydi va yozib oladi.
  4. Rejangizni qayta ishlang (taxminan 8 daqiqa): eng muhim bir-ikki o'zgarishni kiriting va B rejasi qatorini yozing.

Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.

Muhokama uchun savollar

  • Hamkoringiz rejangizda siz o'tkazib yuborgan qaysi narsani payqadi?
  • Rejaning qaysi qismini yozish eng qiyin bo'ldi va nega?
  • Bu darsni qachon o'tasiz va keyingi rejangizni ko'rib chiqishni kimdan so'raysiz?

Fikr yuriting

  • Rejalaringizni muntazam ko'rib chiqadigan hamkasb kim bo'lishi mumkin?
  • Kelgasi haftaning qaysi birinchi darsi bir sahifalik rejaga loyiq?
  • Dars 10 daqiqa yo'qotsa, birinchi nimani qisqartirasiz?

Ertaga sinab ko'ring

  • Keyingi darsingiz uchun bir sahifalik shablondan foydalaning va dars paytida sahifani stolingizda saqlang.
  • Bitta hamkasbdan rejani nazorat ro'yxati bilan ko'rib chiqishni so'rang va uning rejasini ham ko'rib chiqing.
  • Darsdan keyin rejaga ikki qator yozing: nima ishladi va nimani o'zgartirasiz.

Qo'shimcha o'qish va havolalar

Assessment and feedbackEducation Endowment Foundation · tashqi havolaFikr-mulohaza nega ko'p o'rganishga yordam berishi, lekin faqat rejalashtirilgan va aniq maqsadlarga bog'langandagina ishlashi haqida qisqa sahifa.Applying Rosenshine to the secondary classroomChartered College of Teaching · tashqi havolaRozenshayn tamoyillarining (takrorlash, kichik qadamlar, savollar, yo'naltirilgan va mustaqil mashq) fanlar bo'yicha misollari; rejaga moslashtirish mumkin.GUEST POST: Memorable Feedback: Lessons from Cognitive Psychology in Retrieval PracticeThe Learning Scientists · tashqi havolaFikr-mulohazani eslab qolishga yordam beradigan tarzda berish haqida tezkor maqola; reja bo'yicha fikr berganda va olganda foydali.Lesson StudyNIESR · tashqi havolaO'qituvchilar birga rejalashtirgan, kuzatgan va bir-biriga fikr bildirgan EEF moliyalashtirgan loyiha tavsifi; maktabingizdagi o'zaro ko'rib chiqish uchun namuna.
Asosiy xulosa

Yaxshi reja qisqa, maqsaddan boshlanadi, 45 daqiqaga sig'adi va hamkasb o'qigach yaxshilanadi.

← Oldingi darsOnlayn testga o'tish →