Boshqa kursga o'tish ▾
Dars 1. O'qituvchi kompetensiyalari doirasi
Maqsad. Ommaviy o'qituvchi doiralarini solishtirish, ularni loyihalash mezonlari bo'yicha baholash va maktab yoki klaster uchun kuzatiladigan tavsiflari bor 6-8 kompetensiyadan iborat bir sahifalik doira hamda uni sinash rejasini tuzish.
Doira halol oyna ham, qurol ham bo'lishi mumkin, sahifadagi so'zlar esa ikkala holatda deyarli bir xil. O'zgaradigan narsa - uni kim yozgani, qanday tanishtirilgani va nima uchun ishlatilishi. Bu dars asosiy g'oyalardan chuqurroq: doirani o'qituvchilar unga intiladigan qilib qanday tanishtirish va 'fikrlashga undaydi' kabi noaniq umidni ikki hamkasb bir darsda tekshira oladigan tavsifga qanday aylantirish.
Asosiy g'oyalar
Butun tizim uchun yaxshi o'qitishning yagona tasviri
- Agar moslashuv, baholash va o'qitish har biri yaxshi o'qitish haqida turlicha tasavvurdan foydalansa, o'qituvchilar qarama-qarshi xabarlar oladi va tizim uch tomonga tortiladi. Kompetensiyalar doirasi umumiy tildir: u o'qituvchilar nimani biladi, nima qiladi va nimaga sodiq ekanini hamda o'sgan sari bu qanday ko'rinishini aytadi.
- Bu o'sish va adolatli suhbatlar uchun vosita. U odamlarni saralash yoki jazolash uchun nazorat ro'yxati emas, shunday ishlatilgan doira tez e'tiborsiz qoldiriladi yoki undan qo'rqiladi.
- Rahbarlik savoli: birinchi yilgi hamkasbdan metodistgacha bu yerdagi har bir o'qituvchi o'z darslarida nimani tanib olishi kerak?
Uchta ommaviy doira, uchta maqsad
- Avstraliya o'qituvchilar kasbiy standartlari (AITSL) uchta sohada (kasbiy bilim, kasbiy amaliyot, kasbiy ishtirok) yetti standartdan iborat va to'rt martaba bosqichida tasvirlangan: Bitiruvchi, Malakali, Yuqori malakali, Yetakchi.
- Angliyadagi O'qituvchilar standartlari - sakkizta standart va xulq-atvordan iborat qisqa qonuniy asos bo'lib, stajyorlar va baholash uchun ishlatiladi. UNESCO ning o'qituvchilar uchun AKT kompetensiyalar doirasi (3-versiya) butun o'qituvchi modeli emas: u amaliyotning oltita jihati va uch daraja bo'yicha texnologiya bilan bog'liq kompetensiyalarni tasvirlaydi.
- Rahbarlar uchun dars: doiralar maqsadlari turlicha bo'lgani uchun farq qiladi. Undan biror narsani ko'chirishdan oldin u nima uchun yaratilganini so'rang.
Loyihalash qoidalari: kam, kuzatiladigan, o'sishga yo'naltirilgan
- Kam: 6-8 kompetensiya bir sahifaga va o'qituvchi xotirasiga sig'adi; har bosqichda 40 ta tavsif sig'maydi. Kuzatiladigan: ko'rish yoki ko'rsatish mumkin bo'lgan narsani yozing (o'quvchi ishi, reja, berilgan savol), 'yaxshi munosabati bor' emas. Bosqichli: ular orasida aniq qadam bo'lgan uch-to'rt bosqich.
- O'sishga yo'naltirilgan: har bir tavsif o'qituvchiga keyin nimani sinashni aytishi va faqat o'qituvchi harakatlarini emas, o'quvchilar o'rganishi dalilini ham o'z ichiga olishi kerak. Mahalliy: maktabingizga tegishli milliy o'quv dasturi doirasi va vazirlik qoidalariga bog'lang, hech qachon ularga zid bo'lmang.
- Kelishuv: uzun va to'liq doira adolatli tuyuladi, lekin ishlatilmaydi; qisqasi ishlatiladi, lekin bo'shliqlar qoladi. Qisqadan boshlang va faqat o'qituvchilar so'ragan narsani qo'shing.
Qabul qilishdan oldin maslahatlashing, sinang va ko'rib chiqing
- Kimlarga ta'sir qilishini xaritalang: har bosqich o'qituvchilari, yangi hamkasblar, metodistlar, direktor, tuman bo'limi va ba'zan ota-onalar yoki kengash. Har biri uchun ehtimoliy xavotirni ('meni baholash uchun ishlatiladi') va uni jalb qilishning bir yo'lini yozing.
- Qabul qilishdan oldin sinang: ikki kishi bir darsni alohida kuzatib, doira bo'yicha o'qiydi. Agar kompetensiya bo'yicha bir bosqichdan ortiq farq qilsalar, ifoda hali yetarli aniq emas.
- Ko'rib chiqish sanasini va'da qiling (masalan, bir yildan keyin) hamda birinchi yil doira suhbat va rejalash uchun, baho yoki maosh uchun emasligini yozma ayting.
Umiddan tavsifgacha
Doirani oyna sifatida tanishtirish
Birinchi uchrashuv ma'noni belgilaydi. Agar direktor tayyor hujjat va shakl tarqatsa, o'qituvchilar buni tekshiruv deb o'qiydi. Agar direktor 'Mana ikkita ommaviy misol; faxrlanadigan o'qitishimizni tasvirlaydigan bir sahifa yozishimizga yordam bering' desa, o'qituvchilar buni o'z ishi deb o'qiydi. Kuchli tomonlardan boshlang: har kimdan yaxshi o'tgan bitta dars lahzasini olib kelishini va mehmon nimani ko'rishini aytishini so'rang.
So'ng kichikdan boshlang: birinchi chorakda ikki soha, ixtiyoriy o'qituvchilar yozadi, dars tadqiqoti yoki hamkasb tashrifida sinaladi. Sohalarni faqat dastlabki ikkitasi ishlatilgandan keyin qo'shing. Birinchi yilda doira suhbat uchun, baho yoki maosh uchun emasligini yozma ayting. Birinchi yilda bajarilgan va'da ikkinchi yilni mumkin qiladi.
Umidlarni tavsiflarga aylantirish
Ko'pchilik birinchi qoralamalarda umidlar bo'ladi: 'tanqidiy fikrlashni rivojlantiradi', 'ijodkor'. Har biriga uchta savol bering. Darsda nimani ko'rar yoki eshitar edim? O'quvchi nima deydi, yozadi yoki qiladi? Ikki hamkasb bu bo'lganiga kelisha oladimi? 'Tanqidiy fikrlashni rivojlantiradi' 'darsda sabab talab qiladigan kamida ikkita savol beradi va o'quvchilar sababni ovoz chiqarib yoki daftarda aytadi' ga aylanadi.
Bosqichlar orasida bir vaqtda bitta narsani o'zgartiring: qanchalik tez-tez, qanchalik mustaqil yoki qanchalik keng. Boshlang'ich tavsif 'rejalashtirilgan ko'rsatma bilan', Barqarori 'ko'pchilik darslarda va o'quvchilar aytganiga moslab', Yetakchisi 'va hamkasblarga ham shunday qilishda yordam beradi' deyishi mumkin. 'Yaxshi', 'juda yaxshi' va 'a'lo' kabi bosqich so'zlaridan qoching; ularni tekshirib bo'lmaydi.
Sinfdan misollar
Samarqanddagi uch uchrashuv
Vaziyat. Direktor o'rinbosari Dilnoza oltita ixtiyoriyni 45 daqiqalik uchta uchrashuvga taklif qiladi. Birinchisida ular o'z darslaridan yaxshi o'qitish lahzalarini ro'yxatga oladi; ikkinchisida yettita sarlavhaga guruhlaydi; uchinchisida ikkitasi uchun tavsiflar yozadi. U 'sinf muhiti'ni ikki kuzatuvchi bilan bir xil 6-sinf darsida sinaganda, ular ikki bosqichga farq qiladi va guruh uni 'o'quvchilar ustidan kulinmasdan gapiradi, kulinsa o'qituvchi bir daqiqa ichida aralashadi' deb qayta yozadi.
Xulosa. So'zlarni yozgan odamlar ularga ishonadi; sinov noaniq joylarni ziddiyatdan oldin topadi.
Bitta klaster, beshta maktab
Vaziyat. Buxorodagi metodist beshta qishloq maktabi bilan ishlaydi. Ular oltita umumiy sohaga kelishadi, lekin har maktab o'z fan misollarini qo'shadi: boshlang'ich maktab tovush mashqini, kuzda paxta terimi bo'ladigan maktab esa o'quvchilar yo'q bo'lganda o'rganishni qanday davom ettirishini qo'shadi. Klaster kunida turli maktab o'qituvchilari bir xil narsalar uchun bir xil so'zlardan foydalanadi. Beshta maktab orasida o'tadigan yangi o'qituvchilar beshta emas, bitta doirani uchratadi.
Xulosa. Mahalliy qo'shimchalar bilan umumiy yadro mahalliy voqelikni o'chirmasdan umumiy til beradi.
Baholashdan oldin dars tadqiqoti
Vaziyat. Toshkentda direktor yangi doiradan avval baholashda emas, uchta ixtiyoriy bilan dars tadqiqotida foydalanishga qaror qiladi. Ular 'tushunishni tekshirish' sohasi bo'yicha bitta 7-sinf darsini birga rejalaydi, kuzatadi va qaysi tavsiflar ko'rishda yordam berganini muhokama qiladi. Ikki oydan keyin yana besh o'qituvchi qo'shilishni so'raydi. Direktor doirani baholash suhbatlariga bog'lash uchun ikkinchi yilgacha kutadi va buni xodimlarga yozma xabarda aytadi.
Xulosa. Doiradan avval o'rganish uchun foydalanish keyinchalik baholash tayanadigan ishonchni quradi.
Keng tarqalgan xatolar
- Mashhur doirani to'liq ko'chirish va o'qituvchilar fikr bildirmasdan undan foydalanishini kutish.
- Ko'rinadigan o'qitish va o'quvchi ishi o'rniga o'qituvchi xarakteri haqida tavsif yozish ('g'amxo'r').
- Doirani hech kim eslab qolmaydigan darajada uzun qilish.
- Birinchi yilda o'sish uchun deb va'da qilib, doirani baholar uchun ishlatish.
Bir sahifalik doirani tuzing
- Amaliyot to'plamidagi uchta ommaviy doirani solishtiruvchi jadval va loyihalash mezonlari kartasini oching. Jimgina o'qing. (6 daq.)
- Juftlikda (12 daq.): har bir doirani besh mezon (kam, kuzatiladigan, bosqichli, o'sishga yo'naltirilgan, mahalliy moslik) bo'yicha 0-2 ball bilan baholang. Nimani olishingiz va nimani qoldirishingizni, sababi bilan yozing.
- Uchlikda (15 daq.): o'z maktabingiz haqidagi bilimlaringizdan foydalanib, 6-8 kompetensiya sohasini tanlang va bo'sh doira varag'iga qisqa sarlavha qilib yozing. Bu yil o'quvchilar o'rganishi uchun qaysi ikkitasi eng muhimligini kelishing.
- Uchlikda (13 daq.): shu ikki soha uchun uch bosqichda (Boshlang'ich, Barqaror, Yetakchi) 'Men ... qila olaman va o'quvchilarim ...' shaklida tavsiflar yozing. Har birini savol bilan sinang: ikki kuzatuvchi buni ko'rganiga kelisha oladimi?
- Galereya (5 daq.): boshqa uchlik bilan varaqlarni almashtiring va hali kuzatilmaydigan bitta tavsifga izoh qoldiring.
- B qism, manfaatdorlar xaritasi va sinov rejasi (25 daq.): uchlikda oltita manfaatdorni, ularning ehtimoliy xavotirini va har birini jalb qilishning bir yo'lini yozing. So'ng ishonchlilik sinovini rejalashtiring: qaysi ikki dars, qaysi ikki kuzatuvchi, qaysi ikki soha va o'qishlarni qachon solishtirasiz.
- Yakka (9 daq.): to'plamdagi rahbarlik topshirig'ini yozing va loyihangizga e'tiroz bildiradigan bitta odamni belgilang.
Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.
Muhokama uchun savollar
- Uchligingiz qaysi tavsifni kuzatiladigan qilish eng qiyin deb topdi va uni qanday qayta yozdingiz?
- Maktabingizdagi eng shubhachi katta o'qituvchi bu doira haqida nima der edi va sizning javobingiz qanday?
- Doira tizimingizda eng ko'p qayerda yordam beradi: moslashuv, baholash yoki o'qitish rejalarida, va nega avval aynan u yerda?
Fikr yuriting
- Agar mehmon hamkasb darsingizni kuzatsa, nimalarni sezishini xohlardingiz? Bular siz bilgan biror doirada bormi?
- Maktabingizda o'qituvchilar oldida kim eng ko'p obro'ga ega? U doirani yozishda qanday yordam bera oladi?
- Doirangiz qaysi rasmiy hujjatlarga rioya qilishi kerak va buni kim tasdiqlay oladi?
Ertaga sinab ko'ring
- O'z dars rejangizdan birini oling va doira qoralamangizdagi uni ko'rish mumkin bo'lgan har bir iborani tagiga chizing.
- Ikkita noaniq iborani uchta savol bilan qayta yozing: ko'rish, o'quvchilar yaratadi, ikki hamkasb kelishadi.
- Hamkasbdan tavsifingizni kontekstsiz o'qishini va darsda nimani izlashini aytishini so'rang.
Qo'shimcha o'qish va havolalar
Doira qisqa, kuzatiladigan, ikki o'quvchi tomonidan sinalgan va avvalo o'sish uchun ekani va'da qilingan bo'lsa, ishonch qozonadi.