Boshqa kursga o'tish ▾
Dars 1. Maqsadli texnologiya: avval o'rganish
Maqsad. Raqamli vosita o'quvchilarning o'rganishiga yordam beradimi, degan savolni u nima qo'shishini so'rab baholash, topshiriqni SAMR darajalariga joylash hamda saqlash, yaxshilash yoki tashlashni hal qilish.
Deyarli har bir maktabda hozir qandaydir texnologiya bor: proyektor, bir nechta planshet, o'qituvchining telefoni. Undan foydalanish bosimi kuchli bo'lishi mumkin, ammo vosita o'z o'rnini faqat o'quvchilarning o'rganishiga yordam berib topadi. Bu dars sizga bitta oddiy odat beradi: rejani vositaga asoslashdan oldin u nima qo'shishini so'rang. Ba'zan javob ko'p. Ba'zan hech narsa, shunda doska, daftar va yaxshi savol yaxshiroq ishlaydi. Ikkala javob ham vaqtingizni tejaydi.
Asosiy g'oyalar
Avval o'rganish, so'ng vosita
- Vosita faqat u bilan o'quvchilar usiz holatdagidan yaxshiroq o'rgansa yoki bajarsa foydali. Yangi, bepul yoki mavjud bo'lishi sabab emas.
- Maqsaddan boshlang (5.2 kurs), so'ng qaysi vosita, agar kerak bo'lsa, unga xizmat qilishini so'rang. Ba'zan javob bo'r va doska.
- Raqamli texnologiya haqidagi tadqiqot xulosalari, masalan, EEF qo'llanmasi, undan qanday foydalanish foydalanilgan-yo'qligidan ko'ra ancha muhimligini ko'rsatadi.
SAMR zinapoyasi
- Ruben Puentedura SAMR modeli to'rt darajani beradi: Almashtirish, Kuchaytirish, O'zgartirish, Qayta ta'riflash.
- Almashtirish va Kuchaytirish topshiriqni yaxshilaydi; O'zgartirish va Qayta ta'riflash uni o'zgartiradi. Yuqorisi doim yaxshi emas: yaxshi dars bir daqiqa Almashtirishdan ham foydalanishi mumkin.
- Zinapoyadan 'bu nima qo'shadi?' degan savol sifatida foydalaning, o'qitishingiz bahosi sifatida emas.
Vositadan oldin to'rtta savol
- Maqsad: o'quvchilar nimani yaxshiroq o'rganadi yoki bajaradi? Kirish: undan kim foydalana oladi va mening oflayn zaxiram nima?
- Sifat: to'g'rimi va yoshga mosmi? Xavfsizlik: u o'quvchilarning qanday ma'lumotlarini yig'adi va menda ruxsat bormi?
- Birinchi savolga bir gapda javob bera olmasangiz, kuting; kursning keyingi darslari qolganlarini qamrab oladi.
Hal qiladigan o'qituvchi, vosita emas
- Yaxshi raqamli o'qitish uch narsani birga talab qiladi: fan bilimi, o'qitish mahorati va vositani bilish. TPACK konsepsiyasi (Mishra va Koehler) shu g'oyaga asoslanadi.
- O'quvchilaringiz, darsligingiz va 45 daqiqangiz haqidagi bilimingizni ilova almashtira olmaydi.
- Kichikdan boshlang: bitta darsda bitta topshiriqni o'zgartiring, nima bo'lishini kuzating, so'ng qaror qiling.
SAMR bir qarashda
| Daraja | Vosita nima qiladi | Misol |
|---|---|---|
| Almashtirish | Vositani almashtiradi; haqiqiy foyda yo'q | Abzasni yozish o'rniga terish |
| Kuchaytirish | O'sha topshiriq, haqiqiy foyda | O'qishni yozib olib, qayta tinglash |
| O'zgartirish | Topshiriq qayta loyihalanadi | Hamkor maktab uchun audio qo'llanma |
| Qayta ta'riflash | Ilgari mumkin bo'lmagan topshiriq | Ikki uzoq sinf umumiy ma'lumotni solishtiradi |
SAMR zinapoyasi
Vositaning yashirin narxi
Har bir vositaning pulga to'g'ri kelmaydigan narxi ham bor. U tayyorgarlik vaqtini oladi, elektr va ba'zan internet talab qiladi, o'quvchilar uni o'rganish uchun ishlatishdan oldin bir necha daqiqa o'rganishi kerak. 32 o'quvchili sinfda to'rtta planshet bo'lsa, haqiqiy narx kutib turgan 28 o'quvchi bo'lishi mumkin. Bu xarajatlarni halol sanang, so'ng vosita nima qo'shishi bilan solishtiring.
UNESCOning 2023 yilgi Global ta'limni monitoring qilish hisoboti shunga o'xshash fikrni tizim darajasida bildiradi: texnologiya kirish imkoniyati, oqilona qoidalar va yaxshi tayyorlangan o'qituvchilar bo'lganda yordam beradi. Siz uchun bu risolada bo'lishi kerak deyilgan joydan emas, maktabingiz haqiqatan turgan joydan boshlash demak.
Kichikdan sinab ko'ring, kuzating, so'ng qaror qiling
Yangi vositaga tajriba sifatida qarang. Uni bitta darsda bitta topshiriq uchun ishlating va nimani kuzatishingizni oldindan belgilang: ko'proq o'quvchi g'oya haqida gapirdimi? Xatolar ertaroq ko'rindimi? Topshiriq qog'ozdagidan ko'proq yoki kamroq vaqt oldimi? Keyin ikki qator yozing.
To'xtatish qoidangizni ham belgilang. Vosita 45 daqiqalik darsda besh daqiqadan ko'p sozlashni talab qilsa yoki sinfning yarmi kutib tursa, hozircha uni olib qo'ying. Vositani tashlash muvaffaqiyatsizlik emas; bu o'qitish qarori, va yaxshi qaror.
Sinfdan misollar
Samarqandda yozib olingan she'r
Vaziyat. Dilnoza Samarqandda 3-sinfda dars beradi. O'quvchilar to'rt qatorli she'rni ovoz chiqarib o'qiydi, lekin u 30 bolani tinglay olmaydi. U bitta telefon qarz oladi, juftliklar bir-birini 30 soniya yozib oladi, so'ng tinglab, bitta narsani tuzatadi. 15 daqiqada har bir bola o'z o'qishini eshitadi. Telefoni yo'q o'quvchilar sherigiga o'qib, bitta maslahat beradi.
Xulosa. O'zini eshitish qog'oz bera olmaydigan haqiqiy foyda: Kuchaytirish, qog'ozdagi oson yo'li bilan.
Toshkentdagi proyektor
Vaziyat. Toshkentdagi 7-sinf tabiiy fan o'qituvchisi Malika darslik matnini doskaga yozmaslik uchun proyektor orqali ko'rsatadi. O'quvchilar baribir o'sha so'zlarni ko'chirishini va ko'proq gapirmasligini payqaydi. U proyektorni yaxshi chiza olmaydigan diagrammalar uchun qoldiradi, qolgan hamma narsa uchun doskaga qaytadi.
Xulosa. Almashtirish kuchni tejasa yaxshi, lekin uni yaxshiroq dars deb o'ylamaslik kerak.
Ikki sinf, bitta harorat jadvali
Vaziyat. Jasur Farg'onada 6-sinfda dars beradi. Uning sinfi va Nukusdagi sinf bir oy davomida har o'quv kuni soat 9:00 dagi haroratni yozib, matn xabari sifatida yuboradi. Ikkala sinf qog'ozda diagramma tuzadi, solishtiradi va Nukus ertalab nega sovuqroq ekanini so'raydi. Telefoni yo'q o'quvchilar o'z ko'rsatkichini Jasurga qog'ozda beradi.
Xulosa. Uzoq sinfdan haqiqiy ma'lumot ilgari mumkin bo'lmagan topshiriq: Qayta ta'riflash, qog'oz zaxirasi bilan.
Keng tarqalgan xatolar
- Avval vositani, keyin o'rganish maqsadini tanlash.
- SAMR zinapoyasining yuqorisini har dars erishishi kerak bo'lgan ball deb hisoblash.
- Rejalashtirishda qurilmasi, elektri yoki interneti yo'q o'quvchilarni unutish.
- Vositani sovg'a qilingani yoki qimmat bo'lgani uchun, garchi u hech narsa qo'shmasa ham, saqlab qolish.
SAMR saralash va yaxshilash
- Amaliyot to'plamidagi sakkizta topshiriq kartasi va to'rtta SAMR daraja belgisini o'qing. Har bir karta texnologiyaning sinfdagi bitta qo'llanilishini tasvirlaydi.
- Juftlikda (10 daq.): har bir kartani S, A, M yoki R ostiga joylang. Har biri uchun vosita nima qo'shishini bir iborada yozing yoki 'hech narsa' deb yozing.
- Almashtirish darajasidagi ikkita kartani tanlang. Hal qiling: SAQLASH (tez va zararsiz), YAXSHILASH (vosita nimadir qo'shishi uchun topshiriqni o'zgartirish) yoki TASHLASH (qog'ozdan foydalanish). Yaxshilashni bir gapda yozing.
- Guruhda (10 daq.): yaxshilashlaringizni ulashing. Bittasi uchun xuddi shu o'rganishga olib boradigan faqat qog'ozdagi yo'lni ayting.
Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.
Muhokama uchun savollar
- Qaysi kartalarni joylash qiyin bo'ldi va nega? Bu vosita emas, topshiriq haqida nimani ko'rsatdi?
- Qog'oz vositadek ishlagan karta bo'ldimi? Bu texnologiyadan foydalanishingiz uchun nimani anglatadi?
- Hozir ishlatadigan vositangizni o'ylang. To'rttadan qaysi savolni bugun uning haqida so'rar edingiz?
Fikr yuriting
- Eng oxirgi marta qaysi raqamli vositadan foydalandingiz va u o'quvchilar uchun nima qo'shdi?
- O'tadigan darslaringizdan birida vosita Almashtirish topshirig'ini Kuchaytirishga aylantira oladimi?
- Ertaga elektr yoki internet o'chsa, nima qilar edingiz?
Ertaga sinab ko'ring
- Ishlatadigan bitta vositangizni tanlang va uning SAMR darajasini hamda nima qo'shishini bir gapda yozing.
- Bitta Almashtirish topshirig'ini Kuchaytirishga o'zgartiring, qurilmasi yo'q o'quvchilar uchun qog'oz yo'lini saqlang.
- Vosita ishlatilgan darsdan keyin ikki qator yozing: o'quvchilar uchun nima o'zgardi va yana shunday qilarmidingiz?
Qo'shimcha o'qish va havolalar
Vositadan oldin u o'rganish uchun nima qo'shishini so'rang; javob 'hech narsa' bo'lsa, qog'ozni qoldiring.