Boshqa kursga o'tish ▾
Dars 1. O'quv natijalaridan loyiha loyihalash
Maqsad. Ikki-to'rt haftalik loyihani ikki-uchta asosiy natijadan, asosiy savol va ularni o'rganmasdan yasab bo'lmaydigan mahsulot bilan loyihalash.
Ko'pchiligimiz chiroyli plakatlar bilan tugagan-u, kam o'rgatgan loyiha o'tkazganmiz. Odatdagi sabab: loyiha natijadan emas, mahsulotdan loyihalangan. Ikki-uchta natijadan boshlasangiz, savol va mahsulot o'zi keladi va ishning har bir haftasi sabab bilan o'tadi. Bu dars sizga seshanba kuni tushdan keyin 28 o'quvchi, darslik va cheklangan byudjet bilan ham ishlaydigan qisqa loyihalash yo'lini beradi.
Asosiy g'oyalar
Loyiha nima va nima emas
- Loyihaga asoslangan ta'limda loyiha asosiy taom, desert emas: o'quvchilar natijalarni unda ishlab o'rganadi.
- 'Desert loyiha' o'qitishdan keyin keladi va uni faqat mashq qildiradi; haqiqiy loyiha o'qitishning bir qismi o'rnini bosadi.
- Loyiha kunlar yoki haftalar davom etadi, haqiqiy savol beradi va boshqalarga ko'rsatiladigan mahsulot bilan tugaydi.
Ikki-uchta asosiy natijadan boshlang
- O'quv dasturi standarti va darslik bobini oching va har bir o'quvchi qila olishi shart bo'lgan ikki-uchta narsani tanlang (5.2 kursiga qarang).
- Har birini o'quvchi bajaradigan harakat sifatida yozing. Ko'pi bilan bitta ko'nikma natijasini qo'shing, masalan 'mehmonga qadamlaringizni tushuntiring'.
- Butun bobni qamrab olishga urinmang. Loyiha bir necha natijaga chuqur kiradi; qolganini oddiy darslarda o'rgatasiz.
Asosiy savol va mahsulot
- Asosiy savol ochiq va o'quvchilar so'zlarida: 'Navro'z shirinliklarini adolatli qanday bo'lamiz?', 'Kasrni ta'riflang' emas.
- Mahsulot o'quvchilar yasab ko'rsatadigan narsa: kitobcha, maket, reja, xarita, chiqish yoki qisqa hisobot.
- Qog'oz, qalam va mahalliy materiallar bilan yasash mumkin bo'lgan mahsulot tanlang; eng yaxshi loyihalar kam pul talab qiladi.
Moslik sinovi
- So'rang: o'quvchi bu mahsulotni natijani o'rganmasdan yasay oladimi? Oladigan bo'lsa, loyiha o'rgatmaydi.
- Chizib olish, ko'chirish, bo'yash va qirqish odatiy yo'qotishlar. Fikrlashni talab qiladigan qadam qo'shing: hisoblash, solishtirish, tushuntirish, qaror qilish.
- Dalilni oldindan yozing: mahsulotning nimasi har bir o'quvchi natijaga erishganini ko'rsatadi?
Loyihani teskari loyihalash
Kerak paytda kerakli narsani o'rgating
Loyiha o'qitishni to'xtatish degani emas. Jamoa kasrlarni solishtirish yoki xarita masshtabini o'qish kerakligini sezganda, doskada o'n daqiqalik mini-dars, yechilgan misol yoki darslikning bir sahifasi uchun aynan shu payt. O'quvchilar g'oya o'z mahsuloti uchun kerak bo'lganda boshqacha tinglaydi.
Oddiy vosita: 'bilish kerak' ro'yxati. Boshida o'quvchilardan asosiy savolga javob berish uchun nimani bilish kerakligini yozishni so'rang, so'ng ro'yxatni ular bilan o'zingiz o'rgatadigan, ular o'zlari izlaydigan va o'tkazib yuboriladigan narsalarga ajrating. Ro'yxat keyingi darslar xaritasiga aylanadi va oldingi bilimdagi bo'shliqlarni ko'rsatadi.
Ishlaydigan asosiy savol yozish
Uch variant yozib, solishtiring. Darslikdan bir gap bilan javob beriladigan savol juda kichik. 'Suv nima?' kabi savol juda keng. Yaxshisida haqiqiy odam yoki vaziyat va vazifa bor: 'Maktabimiz hech kimni chanqatmasdan suvni qanday kam ishlatishi mumkin?'
Uni ikki o'quvchiga ovoz chiqarib o'qing va birinchi nima qilishlarini so'rang. Aniq harakat aytishsa, savol ishlaydi. Yelka qisishsa, so'zlarni soddalashtiring yoki odam qo'shing. Oxirgi variantni butun loyiha davomida devorda saqlang.
Sinfdan misollar
Navro'z shirinliklari
Vaziyat. Malika Toshkentda 5-sinf matematikasini o'qitadi. Bobi: maxrajlari turlicha kasrlarni qo'shish. Natijasi: ikki kasrni qo'shish va umumiy maxrajni tushuntirish. Savol: Navro'z shirinlik patnislarini 3 va 4 oilaviy guruh o'rtasida adolatli qanday bo'lamiz? Mahsulot: uchta yechilgan misolli adolatli bo'lish kitobchasi. O'quvchi umumiy maxraj topmasdan kitobchani tugata olmaydi.
Xulosa. Mahsulot natijani talab qiladi, shuning uchun moslik sinovidan o'tadi.
Buvining qishlog'i
Vaziyat. Jasur Buxoroda 8-sinf tarixini o'qitadi. Natija: voqealarni tartibga qo'yish va bitta sababni tushuntirish. Plakat o'rniga o'quvchilar keksa bilan suhbatlashadi, hikoyalar va darslikdan 8 ta sanali voqeadan vaqt chizig'i tuzadi va ikki voqea uchun bittadan sabab tushuntiradi. Sabab va tartibni tushunmagan o'quvchi bu chiziqni tuza olmaydi.
Xulosa. Fikrlash qadamli topshiriq natijani ko'chirishdan himoya qiladi.
1-sinf uchun kitob
Vaziyat. Dilnoza Samarqandda 4-sinf ona tilini o'qitadi. Natija: boshlanishi, muammosi va yakuni bor hikoya yozish. Savol: maktabdan qo'rqqan birinchi sinfchiga qanday hikoya yordam beradi? To'rt kishilik jamoalar 6 betlik rasmli kitob yozadi. Dalilni oddiy qiladi: har bir o'quvchi bitta betni yakka yozadi va u qayerga mosligini tushuntiradi.
Xulosa. Umumiy mahsulot ichidagi yakka dalil natijani har bir o'quvchi uchun ko'rinadigan qiladi.
Keng tarqalgan xatolar
- Chiroyli ko'rinadigan mahsulot g'oyasidan boshlab, so'ng dasturdan mos natija izlash.
- Besh-olti natija tanlash; loyiha yuzaki qoladi va hech narsa yaxshi baholanmaydi.
- Darslikdagi bir qatorli javobi bor asosiy savol yozish; jamoalar o'n daqiqada tugatadi.
- Loyiha barcha o'qitishning o'rnini bosib, jamoalarga kerak narsani kerak paytda o'rgatmaslik.
Qaysi loyiha g'oyasi sinovdan o'tadi?
- To'plamdagi namunaviy bobni (5-sinf tabiiy fan, suv, 8 dars) va uchta A, B, C loyiha g'oyasini o'qing.
- Juftlikda (10 daq.): ikkita asosiy natijani tanlang, so'ng har bir g'oyaga moslik sinovini qo'llab, jadvalda O'TDI, TUZATISH yoki O'TMADI deb belgilang.
- Yakka (10 daq.): TUZATISH yoki O'TDI deb belgilagan g'oyangizni oling, bitta natija uchun asosiy savol, mahsulot va dalilni yozing.
- Guruhda (10 daq.): savollaringizni ovoz chiqarib o'qing. Boshqalar savol ochiqmi, o'quvchilar so'zlaridami va natijani talab qiladimi, aytadi.
Fasilitator ushbu topshiriq bo'ylab dars davomida olib boradi.
Muhokama uchun savollar
- Qaysi g'oya jozibador ko'rindi-yu, moslik sinovidan o'tmadi? Nima yo'qoldi?
- Dalilni yozish mahsulotni qanday o'zgartirdi?
- Keyingi chorakda qaysi bobingiz loyihani ko'tara oladi?
Fikr yuriting
- Oxirgi 'loyihangiz' desert edimi yoki asosiy taommi?
- Eng yaxshi loyiha g'oyangizning qaysi qadamini fikrlamasdan bajarsa bo'ladi?
- Sinfingizda asosiy savolni birinchi kim so'rar edi?
Ertaga sinab ko'ring
- Asosiy savolingizni uch variantda yozing va ikki o'quvchidan qaysi biriga harakat qilishlarini so'rang.
- Keyingi boshlashda sinfdan besh bandli 'bilish kerak' ro'yxatini yozishni va uni o'rgatish, izlash, o'tkazib yuborishga ajratishni so'rang.
- Hozir foydalanadigan bitta mahsulotingizga moslik sinovini qo'llang va bitta qadamni fikrlashni talab qiladigan qilib o'zgartiring.
Qo'shimcha o'qish va havolalar
Ikki-uchta natijadan boshlang, ochiq savol bering va ularni o'rganmasdan yasab bo'lmaydigan mahsulot tanlang.